იასამნები კრავაისთვის (ეძღვნება ჩარლი გორდონს, ადამიანს, რომელმაც ჩემი ცხოვრება შეცვალა)

მე კრავაი ვიყავი. ოთხსართულიანი, კედლებდაბზარული სახლის სხვენზე მარტო ვცხოვრობდი. ორ პატარა, დაბალჭერიან, მყუდრო ოთახში. ყველაზე ძველ, მთის კალთაზე შეფენილ უბანში, თითქმის კენწეროზე. სხვა დანარჩენი ქალაქი ხელისგულივით ჩანდა ფანჯრებიდან.

დილაობით საწოლიდან ველოდი მზის ამოსვლას და უღრუბლო ამინდებში მივდიოდი სადმე. როცა მზე არ ამოდიოდა, ჩემი სხვენიდან მარტო მაშინ გავდიოდი, თუ მაცივარში ლუდი ან შებოლილი ყველი აღარ იყო.

როცა უნივერსიტეტში დავდიოდი, ვიცვამდი ლანჩებგაცვეთილ, უხეში ტყავის ჩექმებს, რამდენიმე ზომით დიდ ქურთუკს და ორნამენტებიან შარფს. ეს იმას ნიშნავდა, რომ მე არ მქონდა წინა კამერიანი ტელეფონი, ვუსმენდი მძიმე როკს და ვიყავი ინტროვერტი.

სინამდვილეში, ასე არ იყო. უბრალოდ, თავიდან, როცა პირველად შევყავი თავი იმ შარში, რასაც გაქექილპორტფელიანი პროფესორები განათლების ტაძარს უწოდებდნენ, თავის დასამკვიდრება ამ სახით უფრო იოლი იყო.

მერე, მივეჩვიე. ცუდი რამეა მიჩვევა. მივეჯაჭვებით ხოლმე თუნდაც ყველაზე უსახურ და გაუსაძლის რუტინას და მერე ცვლილებების მხოლოდ იმიტომ გვეშინია, რომ ამ მიჩვევით გამოწვეული კომფორტის დაკარგვისა გვეშინია.

მერე სახლიდან წამოვედი და ამ სხვენში დავსახლდი. არასოდეს მყოლია შინაური ცხოველი. რამდენიმე თვე ვცდილობდი, მომეშინაურებინა ერთი წვერმოშვებული, გულჩათხრობილი, უცნაურად ახლობელი ბიჭი.

ჩემივე თავის ლოგიკური გაგრძელებასავით იყო, რომელიც ყელისა და მხრის კუთხეში, ლავიწის ძვალთან მკოცნიდა ხოლმე და ეს ყველაზე მეტად მომწონდა. მერე ორივე მივხვდით, ერთმანეთი ისეთი უნდა მიგვეღო, როგორებიც ვიყავით,

არ იყო საჭირო რაღაც, თვითმყოფადის გადაკეთება და ნგრევა ერთმანეთში და მორგება საკუთარ სურვილებზე. დედამიწაზე ზედმეტად ფართო არჩევანი იყო საიმისოდ, რათა ჩვენთვის სასურველი ერთეული მზა სახით გვეპოვა.

 ხოდა, უხმაუროდ და უკონფლიქტოდ დავიშალეთ. მე ისევ მარტო დავრჩი ჩემ დაბალჭერიან, მინდვრისყვავილებიანი ლარნაკებით, გადასაფარებლებით, ნოხებით და ფარდებით გავსებულ, სლავურ ყაიდაზე გაწყობილ თავშესაფარში.

 მერე, ერთხელ, გვიან შემოდგომაზე, ყველაზე დიდ ზურგჩანთაში ჩავაწყე რამდენიმე ხელი თბილი ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ‘ყვავილები ელჯერნონისთვის’, ბლოკნოტი, კალმები და სხვა აუცილებელი ნივთები, წავედი ავტოსადგურზე და და რამდენიმე საათიანი ლოდინის შემდეგ, ექსპლოატაციის ვადა აშკარად გასულ ავტობუსს შორს, მთაში გავყვევი.

 ჟურნალისტი ვარ და სტატიათა ციკლი უნდა დავწერო ზამთარში მთის ცხოვრებაზე-მეთქი, მძღოლს ვუთხარი. მასპინძელი შემირჩია, – თემის ყველაზე ხალხმრავალ, შვიდ კომლიან სოფელში, შთამომავლობა ქალაქში გადასახლებულ მოხუც ცოლ-ქმართან.

 ავტობუსიდან ჩამოსვლის მერე სულ პირდაპირ ავიარე უკვე თოვლიანი ფერდობი, მერე მარცხნივ გადავუხვიე, ტყიანი მთის პირას,  გაშლილ კალთაზე იდგა იმათი სახლი. იმათაც ეგრე ვუთხარი და სულაც რომ არაფერი მეთქვა, ალბათ, მაინც სიხარულით მისტუმრებდნენ.

 ის ზამთარი იქ გავატარე. გაზაფხულიც. ზამთარი ისე ხელშესახები სხვაგან არსად ყოფილა, როგორიც მთაში. დინჯად, აუღელვებლად იცოდა ღრუბლების შეყრაც და გამოდარებაც. როცა თოვდა, თოვდა ხვავრიელად, გადაუღებლად.

 ჩამოდიოდნენ ნისლები სახლის გარშემო და ეზოს ბოლომდე გასვლაც საშიში იყო. ნისლს მგლებიც მოყვებოდნენ. დაიყმუვლებდა ერთი, სადღაც, შორიდან, გამოეხმაურებოდა მეორე, მერე მესამე და მერე, თბილ ჭერქვეშ, დაცულობის და სიმშვიდის გრძნობით სავსე, დაორთქლილ მინას მაჯით ვწმენდდი და სადღაც არც ისე შორს აუცილებლად ვლანდავდი რომელიმეს სილუეტს.

 საშიში იყო ამ დროს ძაღლის აშვება. გაიტყუებს ერთი, მერე ხროვა წრეში მოიგდებს და ერთ ლუკმადაც არ ეყოფათო. როცა მგლები იწყებდნენ სულისშემძვრელ მოთქმას, ხანდახან, ჩავრბოდი ეზოში და ბალანაშლილი მეცხვარის დიდ თავს ვეხუტებოდი. მიხაროდა, რომ ცოცხალი იყო, თბილი, და ჩვენ მას არცერთი დამშეული მტაცებლის არჩივად არასდროს გავიმეტებდით.

 გარშემო სულ მთები იყო და არაფერი მთების გარდა. ალბათ, ამიტომ იყვნენ ჩემი მოხუცები სხვანაირები. ყველაფერს სული უდგასო, რაც ღვთის შექმნილიაო. ხესაც, მდინარესაც, ჩიტებსაც, მგლებსაც კიო. ხარიო, უბრალოდ, შინაური საქონელი ნუ გგონია, მაგან შემოგვინახა ერიც და ბერიცო.

 ყავდათ ბოსელში ერთი ცალი. დიდი, წყლიანი, ჭკვიანი და სევდიანი თვალებით. ჩემიანი იყო. ვუყვებოდი ხოლმე რასაც ოდესმე დავუმწუხრებივარ. მისმენდა უსიტყვოდ, ყურადღებით, ერთგულად. არაფერს მეუბნებოდა, მაგრამ, ხშირად ხომ, უბრალოდ მოსმენა უფრო მეტია, ვიდრე ფილოსოფიურ მოძღვრებათა ყველა ვრცელი ციკლი ერთად.

 უსაშველოდ გრძელი ღამეები იცოდა ზამთარმა მთაში. ვისხედით ხოლმე ცეცხლგამოუნელებელ ღუმელთან სამივე, ვსვამდით თავშავას და მატიტელას ჩაის. და მიყვებოდნენ თითქმის დაუჯერებელ ამბებს და მჯეროდა, რომ მზეც თუ ძალიან, ძალიან იშვიათად ანდა, ფართო მასებისთვის უხილავად ამოვიდოდა, ისიც დაუჯერებელი იქნებოდა.

 მე მოსაყოლი არაფერი მქონდა და მეზობლისგან ნათხოვარ გიტარაზე ვუმღეროდი ხოლმე მინორულ ბლუზებს. მოსწონდათ. ან ოსტატურად და ტაქტიანად არ იმჩნევდნენ არმოწონებას. ოხ, როგორ მიყვარდნენ!

 ხანდახან ჩავხსნიდი ხოლმე ჩვენ დიდთავა ძაღლს საყელურს და მივიყოლებდი სასეირნოდ. ერთი მთის კორტოხი ამოირჩიე. ბოლომდე ვერ ავდიოდი, სალოცავია და ქალს სამანს მიღმა გადასვლის უფლება არა აქვსო. ღვთისგანაა დაწესებულიო.

 ღმერთიც ასულა ოდესღაც გოლგოთაზე. ისიც ამისთანა მთა იქნებოდა, ალბათ. ოღონდ, იქ ქალები ბოლომდე მიჰყოლიან, ჯვარცმისას დედამისიც იქვე ყოფილა და ამხნევებდაო. მაგის მერეა დაწესებული, ყველამ ჩვენი გოლგოთა უნდა გავიაროთ და ჯვარს ვეცვათო.

 ჩამოვჯდებოდი ხოლმე პოტენციურ გოლგოთაზე, საწვიმარგადაფარებულ სავარძელივით ლოდზე და ვფიქრობდი, რომ იმ ღმერთმა, ბოლოს ჯვარზე რომ გააკრეს, სულ რაღაც სამი წელი იარა თავის სასიკვდილო გზაზე და რატომ მოვდიოდი მე მას ამდენ ხანს, თითქმის 27 წელი. კარგი, მინუს ის წელიწად-ნახევარი, სანამ ფეხს გამართულად ავიდგამდი.

 კიდევ რამდენ ხანს უნდა მევლო ისე, რომ თითქმის ყველა ნაბიჯს ტკივილი მოჰყოლოდა, რამდენჯერ მომიწევდა კიდევ ძალაგამოცლილს დაცემა და ჯერ წამოდგომის ძალის და მერე წამოდგომის სურვილის არქონის გამო მიწაში პირქვედამხობილს მისავათებამდე ტირილი.

 თუკი მართლა იმავე ღვთის შექმნილი ვიყავი, რომელმაც სული  მთებს და ხეებსაც კი ჩაუდგა, როგორც ჩემი მოხუცები მიმტკიცებდნენ, რატომ არ მკითხა, მინდოდა კი მე დაბადება, თუკი ასეთი მძიმე გზის გავლა გარდაუვალი იქნებოდა?!

 რაში გამოიხატებოდა ჩემი ნების თავისუფლება, თუკი ხშირად, არჩევანი, უბრალოდ არ არსებობდა. ან, სად გადიოდა ზღვარი ჩემსა და იმ გარესამყაროს შორის, რომელიც არც მისგან დამოუკიდებლად ყოფის შესაძლებლობას მაძლევდა და არც მიშვებდა მასში.

 დაფარფატებდნენ კითხვები თოვლის ფიფქებივით. დაეშვებოდნენ ნისლები დაბლა. ივსებოდა ჰაერი ხეების, ლოდების, მთების სულებით და უნებურად, წყდებოდა დროის ათვლა, ვიყავით ეს ყველაფერი სულ რაღაც ერთი და სულ რაღაც ერთი მე ვიტევდი ამ ყველაფერს.

 მერე გაზაფხული მოვიდა, ჩამოიშალა ყველა ზვავი, ადიდდა აქაურობის ყველაზე წყალუხვი მდინარე, წვიმაში გავდიოდი ხოლმე ხრამიანი ფერდობის პირას და ჩავცქეროდი უცნაური სურვილით, – გავყოლოდი ამ პირქუშ დინებას ყველგან, სადაც ის წავიდოდა.

 აღარ დავლოდებივარ დეკების აყვავებას. უკანა გზაზე სქელი ჯემპრების ნაცვლად რამდენიმე თავი მოუხდელი ყველი, გამხმარი ველური პიტნა და რამდენიმე მომატებული კილოგრამი მიმქონდა.

 ქალაქში ალუბლების და ნუშების ყვავილობის პერიოდი იყო. გამოვაღე ჩემი სხვენის ყველა ფანჯარა, თაგვის სოროსხელა აივანზე გამავალი კარი და მზის ჩასვლისას, როცა მსუბუქი ნიავი ფარდებს ოდნავ არხევდა, ვიფიქრე, რომ კარგი იქნებოდა, კნუტი მყოლოდა.

მთელი ღამე მიღრღნიდა ტვინს და ტახიკარდიამდე მაფორიაქებდა მუდმივ თანმდევი და ერთ შეხედვით, თანაარსებული გაუცხოების შეგრძნება. მე ისევ უცხო და უსარგებლო ვიყავი სამყაროსთვის და სამყაროც ისევ უცხო და უსარგებლო იყო ჩემთვის. მე ისევ დაბლა ვეგდე, ამჯერად ბალიშში თავჩარგობილი და წამოდგომის ძალა და სურვილი ისევ არ მქონდა. მეორე დილას მზე აღარ ამოვიდა.

 მე კრავაი ვიყავი. სინამდვილეში, ოცდაშვიდი წლის წინ მშობლებმა სულ სხვა სახელი დამარქვეს. კრავაი კი ის სახელი იყო, ჩემი იმ ქერა და ცისფერთვალება გოგოსთვის რომ უნდა დამერქვა, რომელიც იქნებოდა ჩემი ლოგიკური გაგრძელება და რომელიც აღარასდროს მეყოლებოდა.

 მე კრავაი ვიყავი და ამ დილას გარდავიცვალე. როგორც ჩანს, სული მართლა მქონია. სული, რომელიც, არ ვიცი, საიდან მოვიდა და არც ის ვიცი ეხლა საით აპირებს წასვლას. მაგრამ ზუსტად ვიცი, რომ არ ჩაყვება თან ჩემსავე სხეულს, რომელსაც სამი დღის მერე საგვარეულო სასაფლაოზე მიაბარებენ მიწას.

მე კრავაი ვიყავი, რომელსაც იასამნები უყვარდა. და თუ იმ სამყაროში, სადაც არსებობას გავაგრძელებ, ისევ კრავაიდ დავრჩები, აუცილებლად დავრგავ ბევრ იასამანს სახლის წინ, პატარა ეზოში და თუ ამ სამყაროში მაინც არ იქნება ზღვარი სურვილებსა და შესაძლებლობებს შორის, აუცილებლად ვიყოლიებ ქერა და ცისფერთვალება, ან, თუნდაც, არაქერა და არაცისფერთვალება გოგოს, რომელსაც, აუცილებლად, თავიდანვე კრავაი ერქმევა.

Advertisements

ანა-პაოლა

‘თუკი როდისმე თავის მოკვლას გადავწყვეტ, ალბათ, მარცხენა ხელზე გადავიჭრი ვენებს, უფრო მოსახერხებელია’, – გაიფიქრა ანა-პაოლამ და საწოლზე წამოჯდა.

ანა-პაოლა ბრაზილიელი არ ყოფილა. არც პორტუგალიელი. პირველი სახელი დედის, ანიჩქას პატივსაცემად დაარქვა ბაბუამ (ბებიას, მიმოზას სახელობის ბიძაშვილ-მამიდაშვილი უკვე დაუდიოდათ დიდ ოჯახში და მესამე, როგორღაც, ზედმეტი იყო). პაოლა კი ერთერთი ბრაზილიური სერიალის მთავარი პერსონაჟის სიყვარულით უსახსოვრა ოჯახის ნებიერა მიმი ბებიამ.

ამ უკანასკნელი დიდი მოსახელისა არ იყოს, პატარა ანა-პაოლასაც ცოტა არ იყოს, დრამატული ბედი დაჰყვა თავიდანვე. თუნდაც ის რად ღირს, სულ რაღაც 3 წლის ასაკში რომ მიატოვა დედამ და ჭეშმარიტი სიყვარულის ძიებაში, მის მეხსიერებაში ფრიად მკრთალად აღბეჭდილ, გასაპარს-თმამოშვებულ, მოჰიპსტერო ძიასთან ერთად (რომელიც, როგორც მერე გაიგო, იმ დროინდელი ტექნოს ამომავალი ვარსკვლავი იყო), ქვეყანა საერთოდ დატოვა (და აღარც დაბრუნებულა, ვიდრე, გარდასაცვალებელი ასაკის მოახლოებასთან ერთად თანმდევმა პატრიოტულმა სამშობლოში დაკრძალვის სურვილმა არ ჩამოიტყუა უკან. ოღონდ ეს ძალიან, ძალიან დიდი ხნის მერე, მაშინ მოხდება, როცა მოთხრობა უკვე დასრულებული იქნება).

ადგილზე დარჩენილი შერცხვენილი ოჯახის მიზანმიმართულმა მეთოდოლოგიურმა მუშაობამ კი ის შედეგი გამოიღო, რომ როცა სკოლაში მისვლის პირველივე დღეს, დამრიგებელი უმანკო ბავშების პირით შეეცადა ჭეშმარიტის დადგენას, თუ ვისთვის რა ოდენობით გადაენაწილებინა მზრუნველობა და ყურადღება მოსწავლეებში, როცა ჯერი ანა-პაოლაზე მიდგა, ამ თამამა და მხიარულმა გოგომ ამაყად განაცხადა, რომ მამა ბიზლისმენი ჰყავდა, დედა კი ძუკნა.

გამშრალი მასწავლებლის არაადეკვატური საქციელით თუ ვიმსჯელებთ, სავარაუდოდ, იგი მყარად საზრდოობდა ისეთი დოგმებით, რომლის თანახმადაც ამგვარი ბავშვის კლასში ყოფნა არა მარტო ბავშვებს, არამედ, მის უმწიკვლო რეპუტაციასაც უქადდა გარკვეულ საფრთხეს.

ყველაფერი მარტივად დასრულდა, – პირველივე კვირის დასასრულს უაღრესად მკაცრად დირექტივირებული ანა-პაოლა ახალ სკოლაში გადავიდა და ამის შემდეგ, ვიდრე სწავლის დამთავრებამდე, ყოველ ჯერზე განსხვავებული მიზეზით, ზუსტად 6-ჯერ მოუწია სკოლის გამოცვლა.

ამ მომენტისთვის კი, როცა, წამიერად სუიციდზე ჩაფიქრებული წამოჯდა საწოლზე, ის პერიოდი არც ისე შორეული, მაგრამ მაინც საიმედოდ და სამარადისოდ დასამარებული წარსული იყო.

ამ ხნის განმავლობაში არც ისე ურიგო გოგო დამდგარა იგი, – გრძელი, მსუბუქად დაკუნთული კიდურები, ხორბლისფერი, პრიალა კანი, ღია თაფლისფერი თვლები ირიბი ჭრილით, მაღალი შუბლი და ტალღოვანი, მუქი, გრძელი თმა. კიდევ დიდხანს შეიძლებოდა მის გარეგნულ სილამაზეზე საუბარი, უბრალოდ, ჩვენ მოთხრობაში იგი ნაკლებადაა მნიშვნელოვანი.

სკოლის დასრულებისთანავე ანა-პაოლამ ორივე ხელით გადმოხვეტა გარდერობი და მის თაგვის სოროზე ოდნავ მოზრდილ ოთახში არსებული ყველა თარო, პირამდე გატენა რამდენიმე ჩემოდანი და დიდი ბრძოლისა და ომის შემდეგ, საცხოვრებლად, ძალიან შორს, ზღვისპირა, პატარა სოფელში, ეფემერული დედის მოხუცებულ მშობლებთან გადაბარგდა.

საწოლზე წამომჯდარ ანა-პაოლას ტუმბოზე საინფორმაციო ბარათი დახვდა, რომელშიც ბებია იტყობინებოდა, მის დიდ ქალაქში, საკვირაო ბაზრობაზე ვიზიტზე და იძლეოდა განკარგულებას, მაცივრის თავზე დატოვებული კატლეტით კატის გამოკვების თაობაზე.

პიჟამებით გაფრატუნდა სამზარეულოში, რეფლექსად ქცეული, ჯერ ჩაიდანი შემოდგა ცეცხლზე, შემდეგ კარადის ზედა თაროდან ჩამოსვლის დღიდან დასაკუთრებული, ემალის ლურჯყვავილიანი ჭიქა გადმოიღო და მაცივარში, ქვემოთ, კარის მხარეს ჩადგმული რძიანი ქილიდან სანახევროდ შეავსო. მერე, ხშირი გამოყენების გამო, მუდმივად მაგიდაზე მდგარ ყავის ქილას მოხსნა თავსაფარი და მოშავო გრანულები ნელნელა მოაყარა თეთრ, ბლანტ სითხეს.

კარი ჭრიალით გაფრიალდა. ოთახში სტაფილოსფერლაქებიანი კატა, დონ დიეგო შემოიზლაზნა, კუდი აიპრიხა და ფეხებზე გაეგლასუნა. ანამ კატლეტი მოიძია, კუთხეში მდგარ ლამბაქზე დაუგდო და ყვედრებით მიიპატიჟა, ჩახეთქე, შე გაუმაძღარო მუქთახორაო. მაგრამ იმდენი თბილი ტემბრით, დონ დიეგოს ეჭვიც არ შეპარვია ახალგაზრდა დიასახლისის კეთილგანწყობაში.

ჯერ ძალიან ადრიანი დილა იყო, მაგრამ წინა, ცხელი დღეები, მოწმენდილი ცა და შეუმკრთალფოთლებიანი ხეები მოწმობდნენ, ხვატი და პაპანაქება არც ამჯერად აცდებოდათ. სახლის უკანა მხარეს გავიდა, ზღვას რომ გაჰყურებდა და მზე საღამომდე რომ არ ადგებოდა. ჭრელ გადასაფარებლიან ხის ტახტზე ჩამოჯდა, მუხლები აიკეცა და რძიანი ყავა მოსვა.

‘ყველაფერი ერთნაირია- გაიფიქრა უხალისოდ, – ყველა-ფერი. ე. ი. არსებობს ორი ან შეიძლება, მეტი ფერიც. მაგრამ სინამდვილეში, ცხოვრება მაინც ერთფეროვანია. ჩარლი ჩაპლინის ფილმებიც კი გაცილებით ფერადია. რა იქნებოდა დღეს, – ცოტა ხნის მერე საცურაოდ წავიდოდა, ზღვიდან გამოსულს აუცილებლად დაპატიჟებდა ვინმე წარმოსადეგი ჯეელი ლუდზე ან ცივ ყავაზე, ეს შეხედავდა ცარიელი და დაელმებული თვალებით, ტუჩის კუთხეებიდან ცოტაოდენ დორბლს გადმოუშვებდა და სანამ ბედნიერი ხმით განუცხადებდა თანხმობას, წარმოსადეგი ჯეელი უკვე თვალსაწიერიდან იქნებოდა აორთქლებული.

მოვიდოდა სახლში. პაპა-ბებია, რომელიც 15 წელი იხდიდა შვილის უსაქციელობის გამო დაწესებულ მისი უნახაობის სასჯელს, არაფერზე გაუწყრებოდა, პირიქით, – უკვე მოსაბეზრებელი იყო გადაჭარბებული ყურადღება. ორივე სასაცილო მოხუცები იყვნენ, ერთნაირები. ერთად იღვიძებდნენ, ერთად ფუსფუსებდნენ სამზარეულოში და მერე ერთად ჭამდნენ, ერთად გადიოდნენ მეზობლებთან საჭორაოდ. ერთად ალაგებდნენ სახლ-კარს და ერთად უვლიდნენ შინაურ საქონელს. ერთად ამუშავებდნენ ბაღჩას, ერთად უყურებდნენ სერიალებს (ოღონდ, არავის არქმევდნენ პერსონაჟების სახელებს) და ერთად კამათობდნენ დიდ პოლიტიკაზე. კამათიც, პირობითად, რასაც ერთი იტყოდა, მეორე, უბრალოდ, ეთანხმებოდა და ავრცობდა. ახლაც, როცა ბებია დიდ ბაზრობაზე იყო წასული, თავისთავად იგულისხმება, მეუღლეც გვერდით ეყოლებოდა. ამ ორის ერთობა იმდენად სრულყოფილი იყო, დამატებით არავის და არაფერს რომ აღარ საჭიროებდა.

მეგობრები? არ ჰყავდა. ზედმეტი თავისტკივილი იყო ეს ფამილარული ურთიერთობები. ამას ჯერ კიდევ მაშინ მიხვდა, სკოლაში, დიდ შესვენებაზე, ჯგუფ-ჯგუფად ასვეტებულ თანატოლებს თავჩაღუნული რომ გაუვლიდა გვერდით, თვალს მიეფარებოდა თუ არა, შენობის ბოლო სართულზე, საავარიო გასასვლელ კიბეზე ადიოდა ბოლო საფეხურზე, მუცელში ჩამალულ ბლოკნოტს იღებდა და ლექსებს წერდა, ოღონდ, არა გაზაფხულზე, მეგობრობაზე, დედა-შვილობაზე,სიყვარულზე.. არასოდეს გარითმავდა წამებს და წამებას, ცრემლს და მოლოდინს, ოცნებას და კოცნას და ა. შ. (თუმცა, სახელდობრ, რაზე წერდა, ეს ჩვენთვის უცნობია, რადგან როგორც წერდა, იმავე შემართებით ხევდა კიდეც). ადრეულ ასაკში კიდევ აიტანდა ვინმეს გვერდით, მაგრამ 5-6 კლასიდან, სპორტული დარბაზის გასახდელში გოგონებმა მკერდების დატოლება და ბიუსტჰალტერში ღრუბლების ჩატენვა დაიწყეს, ბიჭებმა კი გოგოების კლასიფიკაცია – ამ ჩატენილღრუბლებიანი სხეულის ნაწილების ზომების მიხედვით, მანდ სამუდამოდ გაიყარა მათი გზები.

მომავალი? წელს და იქნებ, მომავალ წელსაც შეეკავებინათ თავი უფროსებს, მერე კი უეჭველად აიძულებდნენ, თუნდაც უახლოეს დიდ საპორტო ქალაქში ცისფრად შეღებილ უნივერსიტეტში ჩაბარებას. მართალია, პროფესიის არჩევაში არავინ შეზღუდავდა, მაგრამ რა უნდა ესწავლა, როცა, რაც დააინტერესებდა, იმას ისედაც იკვლევდა, ხან ინტერნეტში, ხან წიგნებში, ხან სახელდახელოდ შეგულებულ ზოგიერთ უფროს და ჭკვიან ადამიანთან საუბარში. თუ პასუხი სრულყოფილი არ იყო, საკუთარ ფანტაზიას აძლევდა გასაქანს და საკმარისი იყო. ამისთვის, რამდენიმე წელი ფორმალობისთვის ეხადა ვალი, ტოტალური სისულელეა. მაგრამ სიჯიუტე მისი მკვიდრი თვისება არ გახლდათ, არანაკლებ ხისტი უშუალო წინაპრები ჰყავდა ოჯახში და ვისი აჯობებდა, ძნელად თუ განსაზღვრავდა ვინმე..

სიყვარული? როდისმე, იქნებ, მართლა გამოშტერებულიყო ისე, რომ ვინმე შეჰყვარებოდა. ოღონდ, მერე რა გაგრძელება ექნებოდა ამ სიყვარულს? დასახლდებოდნენ მაღალსართულიანი სახლის სხვენში, მოწევდნენ მარიხუანას, შექმნიდნენ ფსიქოდელიურ კომპოზიციებს, იყოლიებდნენ დიდთავა ძაღლებს და არა ბავშვებს და მერე, როცა ერთმანეთი მობეზრდებოდათ, ახალ პარტიორებს დაუწყებდნენ ძებნას. დაახლოებით, დედასავით…

… არა, დედა ძუკნა ნამდვილად არ იყო, მაგრამ არც ის იცოდა, ვინ იყო, როგორი, რა უყვარდა, რა აინტერესებდა, რა შეეძლო, როგორ ესმოდა აბსტრაქტული ცნებები, რომელი საჭმლის გაკეთება გამოსდიოდა, რატომ გაჰყვა მამამისს.. არა, ამ ადამიანის შესახებ სახელისა და გვარის მეტი არაფერი არ იცოდა. იქნებ, კავშირი რომ არ გაეწყვიტა, ახლა მეგობრებიც ყოფილიყვნენ. არც ისაა გამორიცხული, მამასავით, ფორმალური მშობლურ-შვილური ურთიერთობა ჩამოჰყალიბებოდათ და ერთ მშვენიერ დღეს ეგაც აუცილებლად მობეზრდებოდა. მაინც გამოიქცეოდა სახლიდან.

ამერიკის ველური ბუნება? დიდი კანიონი არიზონას შტატში, მესა-ვერდეს პუებლოს ნასახლარები, პაპაჰანაუმოკუაკეის ეროვნული მონუმენტი წყნარ ოკეანეში, აუღებელი ციხე-სიმაგრე, – ტაოს-პუებლო, ჰავაის მოქმედი ვულკანები, – კილაუეა და მაუნა-ლოა, ხელების გამოქვაბული, კუევა დე ლას მანოსი, მდინარე პინტურასის ხეობაში, კანაიმი და კორდილიერა დე ტალამანკა, აპალაჩის კვამლიანი მთები, მაჩუ-პიქჩუ, უასკარანი, კოპანი, რაპა-ნუი, პარამარიბო…

მარტო, სახელების გახსენებაზეც კი სუნთქვა შეეკვრა და ჟრუანტელმა დაუარა. პესიმიზმი რა შუაშია, ეგ ყველაფერი, არც ისე თავქარიანი, მაგრამ, მაინც ფანტაზიორი მოზარდის ყოველგვარ საფუძველს მოკლებული ოცნება უფრო იყო, ვიდრე თუნდაც, თეორიულად შესაძლებელი მომავალი. ერთბაშად მიხვდა, რომ ასე იყო და გულში რაღაც მწარედ და მტკივნეულად ჩასწყდა.

ცარიელი ფინჯანი ისევ სამზარეულოში შეიტანა, ნიჟარაში დახვედრილ ორიოდე თეფშთან ერთად გარეცხა და საწურზე დაალაგა. მერე უჯრა გამოაღო და ისევ აივანზე გაბრუნდა. აქამდე ოთახში მყოფი კატა ფეხებში ბლანდვით აეტორღიალა. ხის ტახტი ისე შეატრიალა, რომ დაწოლისას ზღვაზე გამავალი ხედები პირდაპირ დარჩენოდა. მერე მოსხლეტით დაეშვა, წამოწეულ ბალიშზე მიესვენა, მარცხენა ხელის მაჯაზე ნაზად ამოყრილ ცისფერ ძარღვებზე უჯრიდან ამოღებული წვრილი, ბასრი დანა ძალუმად გადაისვა და მუცელზე მოკალათებულ კატას საოცრად თბილი ტემბრით გამოემშვიდობა, – ეჰ, დონ დიეგო, დონ დიეგო..

მომავალი ფსიქოთერაპევტის ჩანაწერებიდან..

ჩვენ, ყველანი, ბავშვობიდან მოვდივართ. ოღონდ, ბავშვი გაჩნდა ჯერ თუ მშობელი, გუგლმაც არ იცის. ასე რომ, სულ თავიდან ვინ დაიწყო სტერეოტიპების შექმნა, ძნელი სათქმელია.

ფაქტი კია, სულ, სულ ჩვილობიდან როგორ გვისაზღვრავენ უფროსები მომავალს: სკოლას რომ დაამთავრებ, უნივერსიტეტში უნდა ჩააბარო და ოჯახი შექმნა; უნდა იყოლიო შვილი, რომ სიბერეში პატრონი გყავდეს; პროფესორების ოჯახია და სულ მენტალური ჩამორჩენილობა რომ გქონდეს, შენც პროფესორი უნდა გამოხვიდე; თუ მამა პომიდორს არ ჭამს, ბიჭი რაზბორკებში უნდა აღიზარდოს; თუ ძმა რაზბორკებზე აღიზარდა, ორი თავი თუ არ გაქვს, მის დას როგორ უნდა შეხედო და ასე უსასრულოდ…

(ერთერთი) აუცილებელი მოთხოვნაა, გყავდეს შვილი. გინდა, არ გინდა, მზად ხარ, არამზადა ხარ, სძინავს შენში პედაგოგს თუ არა, არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს. მთავარია, ახალშექმნილ ოჯახში შვილი მალე დაიდოს, ეჭვები რო არ გამოიწვიოს სამეზობლო-სანათესაოში.

ჩემი ობივაწელური გაგებით, შვილი ორი ადამიანის, სიყვარულით ან მინიმუმ, გააზრებით შექმნილი საერთო პროექტი მაინც უნდა იყოს და არა – ვალდებულება ან მოვალეობა.

თორემ ადამიანის ცხოვრებაში, ყველაზე მნიშნელოვანი პერიოდი, ჩვილობისა და ყრმობისა, როცა ის იმ პიროვნებად ყალიბდება, რომელმაც შემდგომში საზოგადოება უნდა შექმნას, შესაძლოა, არა მისი აღზრდის, არამედ დეგრადირების პერიოდად იქცეს.

ჯერ ძალიან შორია ჩემ გაპროფესიონალფსიქოთერაპევტებამდე(!), მაგრამ განა რა სპეციალური განათლება უნდა სჭირდებოდეს იმის ცოდნას, რომ 2-3 წლის სიფრიფანა, ფეხზე ახალგავლილი სათუთი ბავშვი ფეხით არ უნდა ჩამოვკიდოთ, ფანქრით კედელს თუ დაჯღაპნის, საჭმელს თუ დაიწუწებს, უმცროს ძმაზე თუ ეჭვიანობს, უმიზეზოდ(!) თუ ტირის მთელი ღამე, ჭურჭელს თუ ამსხვრევს და ა. შ.

რომ, არ უნდა ჩავუნერგოთ საკუთარი თავის უმნიშვნელოობა და უსარგებლობა, ან სხვების სიძულვილი. რომ მაშინ, როცა ის ყველაზე მეტად თქვენგან უპირობო სიყვარულს საჭიროებს, თქვენ თქვენ თავსაც არ უტყდებოდეთ, – თუ ასე აუცილებელი იყო, გერჩივნათ, პირდაპირ გაზრდილი შვილი გყოლოდათ..

რომ ბავშვი ბავშვია და ერთოთახიან ბინაში, როცა თქვენ საღამოს დივანზე მყუდროდ მოკალათება და ფეხბურთის ყურება გინდათ, თქვენ შვილს, უბრალოდ, არ შეუძლია, მინიმუმ 90 წუთი უსიტყვოდ და გაუნძრევლად ჯდომა..

რომ ბავშვი ისევდაისევ, ბავშვია, სრულიად ქვეცნობიერი არსება და ის გაცილებით უკეთ გრძნობს იმას, რასაც თქვენ მის მიმართ გრძნობთ, ვიდრე ვერბალურად გამოხატულისა.

ან ის, რომ, ის სამყაროს ცენტრია და კოსმოსი მის გარშემო ტრიალებს; რომ, ოღონდ არ იტიროს და ვარდისფერ სპილოს ჩამოუყვანთ დუბაიდან; რომ თუ ის მეტ-ნაკლებად აგრესიულია, მუშტი-კრივით არ უნდა ჩაუხშოთ ეს აგრესია.. და კიდევ სხვა მრავალი..

და ამ ყველაფრის მერე, რა გასაკვირია, არაჯანსაღი საზოგადოება თუ ვიქნებით.

როგორც წესი, ჩვენ გვასწავლიან უკვე გამზადებულ, ათასგზის აპრობირებულ სწორ აზრებს, მაგრამ არ გვასწავლიან სწორად აზროვნებას. მერე, ჩვენც ვიზრდებით და ჩვენ აღსაზრდლებსაც დაღეჭილ ლუკმებს ვატენით პირში. შვილებს ღეჭვისთვის ყბების დასაღლელად როგორ გავიმეტებთ..

და იქნებ, მანამ, სანამ შვილების აღზრდას მივყოფდეთ ხელს, ჯერ დამწყები მშობლების სპეციალური საგანმანათლებლო დაწესებულებების შექმნისთვის გვეზრუნა?

მართალია, თავმოყვარე ქართველ ბებიაზე უკეთესად, განა ვინ იცის, როგორ აღაზრდევინოს შვილს შვილიშვილი, მაგრამ, იქნებ მაინც ღირდეს დაფიქრებად..

დედა რო მყოლოდა…

იგულისხმება, მყავდა (არც კომბოსტოში ვარ ნაპოვნი, არც წეროს მოვუყვანივარ)…

… კიდევ რო მყოლოდა, ახლაც…

დილაობით, მაღვიძარას დარეკვამდე, გამაღვიძებდა შუბლზე კოცნა და გლუვი კანის შეხება ლოყაზე..

დასვენების დღეების დილაობით, გაღვიძების მერე, ალბათ, ერთად დავსხდებოდით საერთო ოთახში, ტელევიზორი თავისთვის იზუზუნებდა, ჩვენ დავლევდით ფინჯან ყავას, მივატანდით კარაქიან პურს, შოკოლადს და სიმინდის ფქვილის მშრალ ნამცხვრებს.. და ვიჭორავებდით 🙂

დედა რო მყოლოდა, მე კიდევ ერთი მზე მეყოლებოდა.

დედა რო მყოლოდა, ყოველთვის, როცა თავს ქარიშხლიან ზღვაში ჩაშვებულ ქაღალდის გემად ვიგრძნობდი, მეცოდინებოდა, რომ სადღაც არსებობს საიმედო ნავსაყუდელი.

ან იქნებ, ნავსაყუდელზე მეტიც, – ღმერთი, რომელიც თავსაც კი გაწირავდა, ის ქარიშხლები რო აერიდებინა ჩემთვის.

დედა რო მყოლოდა, ჩვენ ალბათ ხანდახან ვიკამათებდით, ვიჩხუბებდით (ბოლო-ბოლო, ადამიანები ვიქნებოდით და..) და ჩვენი გაბუტვა გაგრძელდებოდა ჩემი პირველივე სახლიდან გასვლამდე: წლების მანძილზე, მასთან დაუმშვიდობებლად მეზობელთანაც კი არ გავსულვარ ორი თავი ხახვის სათხოვნელად.

როცა მე და დედა ვიჩხუბებდით ან ვიკამათებდით, ალბათ, გავიხსენებდი ხოლმე იმ დროს, როცა ის ავად იყო და იმას, როგორ მეშინოდა მისი დაკარგვის. მერე ალბათ ტირილით მოვუბოდიშებდი და ისიც იტირებდა (ცრემლუხვობისკენ მიდრეკილება მისგან გამომყვა).

დედა რო მყოლოდა, ჩვენ გვექნებოდა საერთო გარდერობი და მე ვიამაყებდი, როცა ის ჩემ მაისურებსა და სარაფნებში თავისუფლად გამოწყობოდა, მე კი არ შევარჩენდი არცერთ ახალ აქსესუარს, თვალებში შევხედავდი და თავხედურად განვუცხადებდი, რომ ძალიან ახალგაზრდულია და მას აღარ შეეფერება.

დედა რო მყოლოდა, ჩვენ ხანდახან ერთად ვივლიდით სტუმრად მის მეგობრებთან და მე ვიამაყებდი, რომ ძალიან ახალგაზრდა და ლამაზი ქალის შვილი ვარ. ტრანსპორტში გადავიხდიდი მგზავრობის საფასურს და ისიც იამაყებდა, – გოგო მომესწროო.

დედა რო მყოლოდა, ის არასოდეს დაიწუნებდა ჩემ ყველაზე წარუმატებელ კულინარიულ ექსპერიმენტსაც კი, თუნდაც იმიტომ, რომ, ჩემ აყვირებას, ისევ რამდენიმე აბი ომეპრაზოლის გადაყლაპვა აჯობებდა.

დედა რო მყოლოდა, ზაფხულობით ისევ წამათრევდა ხვეწნა-მუდარით სოფელში, ჩამოკრეფდა ალუბალს და მერე საშინლად შემრცხვებოდა დიდუბიდან ვაგზლამდე ვედროებით მგზავრობის.

დედა რო მყოლოდა, მაინც ვერ მიპასუხებდა ვერასდროს, რატო გამომყვა მისი თმა და მამას თვალის ფერი, როცა მე მამას კულულა თმასა და დედას მწვანე თვალებზე ვოცნებობდი.

დედა რო მყოლოდა, მე გავუხსნიდი ფეისბუქის ანგარიშს. რამდენიმეთვიანი წვალების მერე, ის დამოუკიდებლად შეძლებდა სოციალურ ქსელში ნავიგირებას და ყველა ფოტოზე წამიწერდა, რომ ძალიან ვუყვარვარ, ულამაზესი და უჭკვიანესი ვარ. მერე, გააზიარებდა ამ ფოტოებს თავის კედელზე, არიქა, ნახეთ, რა მაგარი შვილი მყავსო.

დედა რო მყოლოდა, ჩემი მეგობრები ხშირად ივლიდნენ ჩემთან და ისიც ფარული სიხარულით უსაყვედურებდა, თქვენი გათამამებულია ეს ქალბატონიო.

დედა რო მყოლოდა, ყოველთვის თვალზე ცრემლმომდგარი წაიკითხავდა ჩემ ნაჯღაპნებს და ჩემსავით დაიჯერებდა, რომ წერა ნამდვილად ჩემი საქმეა. გადმოიწერდა ყველაფერს ბლოკნოტში და ჩანთით მუდამ თან ატარებდა.

უსასრულოდ შეიძლებოდა, ამ ვარაუდების გაგრძელება. ასე მგონია, ყველაფერი სხვანაირად იქნებოდა, დედა რო მყოლოდა. ანდა, როგორ შეიძლება, არ იყოს ყველაფერი სხვანაირი, როცა ორი მზე გყავს.

ძალიან ცოტა ყოფილა 22 წელი დედასთან და უსაშველოდ ბევრი, – 4 წელი მის გარეშე. ასეა თუ ისე, ის ერთადერთია, ვინც ტკივილამდე მენატრება. იქნებ დაუჯერებელია, მაგრამ დედასთან დაკავშირებული, ტკივილიც კი არაა აუტანელი. მე ის დღეს მეტად მიყვარს, ვიდრე 4 წლის წინ. ალბათ ესაა სიყვარული, ამ სიტყვის ყველაზე ჩემეული გაგებით 🙂

უბრალოდ, ავდექი და წამოვედი

..მოგვიანებით, როცა არაერთხელ მომიწია ახსნა-განმარტების კეთება, თუ რატომ მოვიქეცი ასე (სულელურად), არაერთხელვე ვაღიარე, ასე დაუფიქრებლად მეგობართან ერთად მყუდრო კაფეში დაჯდომა, ფეხის ფეხზე გადადება, ფინჯანი ყავის დალევა და ჭორაობაც კი არ გადამიწყვეტია.

მაშინ კი, 3 იანვარს, შუადღის დაახლოებით 4 საათზე, ყოველგვარი დაფიქრებისა და ნერწყვის ჩასაყლაპად ან ჩასასუნთქად გასაკეთებელი პაუზის გარეშე, უბრალოდ ვუთხარი, რომ წავიდოდი.

ხოდა, ავდექი და წავედი. ერთი უზარმაზარი რუკზაკით, ხელჩანთით, სქელ კაშნეში ჩაღუნღულებული მივადექი იმ მთებს, რომლებიც პირველად ზუსტად 21 წლის წინ ვნახე, მაშინ, როცა 5 წლის ასაკში ბებიამ თავისთან წამიყვანა დასასვენებლად.

…კობი-გუდაურის უღელტეხილის გადავლის მერე, ავტობუსი ვეძის მინერალურ წყლებთან გაჩერდა. სხვა მგზავრებთან ერთად ბებიაც ჩავიდა წყლის ასაღებად და მძღოლმა ძრავა რომ ჩართო და წასასვლელად მოემზადა, ჯერ კიდევ არ იყო ამოსული.

მე ტირილი დავიწყე, ამ უზარმაზარ მთებში უეჭველად დაკარგვა მემუქრებოდა მის გარეშე: ვეღარასდროს ვნახავდი დედას, დებს, პაპას, რეზიკოს (რბილ, რეზინის კურდღელს) და ნანას (რეზინისავე კატას), ვეღარ შევჭამდი ვაფლიან შოკოლადებს.. მოკლედ, თუკი ავტობუსი ბებიას გარეშე წავიდოდი, მე მოვკვდებოდი!

სანამ გვერდით მსხდომი ფუმფულა ქალები მამშვიდებდნენ, ბებია ამოვიდა და მთელი ჩვენი ურთიერთობის მანძილზე ასეთი სიყვარული არასდროს მიგრძვნია მისდამი 🙂

მერე, მგზავრობის დასრულებამდე, მის მკლავს აღარც მოვცილებივარ.

ალბათ, 6 წლის ვიქნებოდი, პირველად ნამდვილი, ცოცხალი ცხენები რომ ვნახე, შავი და ყავისფერი. რათქმაუნდა, ხევში. ჩემმა ფანტაზიორმა გონებამ ისინი ლურჯ და წითელ, მფრინავ რაშებად აღიქვა და მერე კლასელებთან და მეზობლებთან დიდხანს მქონდა სატრაბახოდ.

იმ ღრმა ბავშობის მერე, წლები გავიდა იქაურობის გარეშე. მერე, უკვე დიდი გოგოები რომ ვიყავით და დამოუკიდებლადაც გვიშვებდნენ მშობლები დასასვენებლად, ჩემ ცხოვრებაში სიონ-გარბანის არდადეგები შემოვიდა, როგორც მეგობრის სოფელი, მთა, სუფთა ჰაერი, განტვირთვა და მოკლედ, ყველანაირად კარგი დასასვენებელი ადგილი მოზარდებისთვის 🙂

სიონის მე-12 საუკუნის ციხის წინ თითქმის ყოველ დილა ავდიოდი, ისე ადრე, როცა ყველას ეძინა. ვჯდებოდი ციხის ძირში და დაუღალავად გავყურებდი მთის ფერდობზე შეფენილ სოფლებს, თერგს, ქაბარჯინას..

ღამეც ავდიოდი, ვწვებოდი გულაღმა, ცაზე უამრავზე უამრავი ვარსკვლავი იყო და ყოველი მომდევნო ვარსკვლავის ჩამოვარდნაზე, ვოცნებობდი, არასოდეს წავსულიყავი აქედან.

რათქმაუნდა, ამას მარტო ვარსკვლავების და მთების სიყვარული არ მაოცნებებდა. ჩვეულებრივი სიყვარულიც, – აი ისეთი, ქარაფშუტა მოზარდებს რომ ახასიათებთ, რომ ჰგონიათ, მთელი ცხოვრება გაჰყვებათ და ცხოვრების დასასრულად სულაც არ მოისაზრებენ მომდევნო რამდენიმე თვეს 🙂

პირველად, ხელი და გულიც აქ მთხოვეს. და მე არ დავთანხმდი. იმიტომ, რომ მომერიდა 🙂

კიდევ წლების მერე, დედას გარდაცვალებიდან რამდენიმე თვის მერე, ჩემმა უფროსმა მეგობარმა, შაბათის ერთ შემოდგომის მზიან, მშვიდ შუადღეს, მცხეთა-თბილისის ტრასაზე მოატრიალა მანქანა და დარიალის სანახავად წამიყვანა. იცოდა, ხევი ყოველგვარ სტიმულატორზე უკეთ იმოქმედებდა ჩემ გუნება-განწყობილებაზე.

დარიალის ახალაშენებულ მონასტერში, მადლობის ნიშნად, მეგობრისთვის, რაიმეს ყიდვა მინდოდა სამახსოვროდ. მაგრამ, რადგან საფულე მანქანაში იყო, ჯიბეში მხოლოდ რკინის 2-ლარიანი მეგდო, ხატები კი უფრო ძვირი ღირდა, უხერხულად ვწრიალებდი სასანთლესთან. იქვე მჯდომ ბერს გაეღიმა, სახელი მკითხა და მერე ერთერთი ხატი აიღო და მაჩუქა.

მერე გამომელაპარაკა ჩემი შავი (აშკარად მგლოვიარე) სამოსის გამო და ის საუბარი, ზუსტად მაშინ, როცა ყველაფერი არეულ-დარეული იყო და ცხოვრება დამთავრებული მეგონა, აღმოჩნდა იმგვარი, როგორებიც თითებზე ჩამოსათვლელად თუ გვიწევს მთელი არსებობის მანძილზე, მაგრამ მთელ არსებობას კი განაპირობებენ ხოლმე.

კიდევ ერთი წლის მერე (ანუ, შარშან), მეგობართან ერთად არაერთი მძაფრი ქრონიკების დღე გავატარე ხევს. და საერთოდ, ჩემი და ხევის ურთიერთობა იმდენ მოგონებას ითვლის, ისევდაისევ, სქელტანიანი წიგნი თუ დაიტევს. და არა, ბლოგის რამდენიმე ფარატინა ფურცელი..

… და რა გასაკვირია, იმ ნაცრისფერი 3 იანვრის შუადღეს, ასე დაუფიქრებლად, ამოუსუნთქავ, ნერწყვჩაუყლაპავად რომ დავთანხმდი. ავდექი და წამოვედი.

ჩემი აქ ყოფნის დაახლოებით 3 თვის მანძილზე, თითოეული, ყველაზე უმოქმედო დღეც კი, იმდენი შეგრძნებებითა და განცდებითაა გაძეძგილი, სხვაგან, სხვა დროსა და სიტუაციაში, ალბათ წლები რომ ვიმყოფინებდი.

სიძნელეები? ოხრად, თავზე საყრელად, მუქთად. იმ ვარსკვლავებზე მეტია, აქ რო იცის, მომწენდილ ციან ღამეობით.

და მაინც.. ერთ მშვენიერ დღეს, როცა ისევ ავდგები, უკან ჩავალაგებ ჩემ რუკზაკს და ხელჩანთას, აცრემლებული მოვავლებ თვალს დარიალს, მყინვარს, გერგეტს, თერგს, ფანშეტს, ყუროს, არშას, სიონს, გარბანს, მერე კობს და მერე გადმოვალ უღელტეხილზე..

მჯერა, რომ როდისმე ისევ დავბრუნდები.. ანდა, იქნებ, არც დავბრუნდე 🙂 ყოველ შემთხვევაში, ახლა უკვე ვიცი, რა არის სიყვარული. ამისგან ნამდვილად შეიძლება მოკვდეს კაცი.

ჩახუტებით გადადის სითბო და სიყვარული

ჩემი და დედას ჩახუტებების ქრონიკა ალბათ ჯერ კიდევ სამშობიარო ბლოკში ან პალატაში დაიწყო, სადაც ვარდისფერი ხორცის მუთაქა პირველად მიმიყვანეს მასთან, ერთმანეთის გასაცნობად.

მე იმთავითვე დიდად ჩამოუყალიბებელი და გაუგებარი ვინმე ვიყავი, ამიტომ, საწყის ეტაპზე დედას მოუწია აქტიურობა. მეხუტებოდა ყოველთვის, როცა მეძინებოდა, როცა ჩაბჟირებამდე გავკიოდი უმისამართოდ, როცა მშიოდა, როცა, თვითონაც არ ვიცოდი, რა მინდოდა…

ან უბრალოდ, როცა არც მშიოდა, არც გავკიოდი და არც მეძინებოდა. მაგრამ მეხუტებოდა მაინც. იმიტომ, რომ, დედა იყო და საკუთარ თავზე მეტად ვუყვარდი ეს თმაგაქუცული, ძირმაგარებიანი და ალალად რომ ვთქვათ, დიდად შეუხედავი მობავშვო სუბიექტი.

მერე, ნელნელა, ჭკუაში რომ ჩავვარდი და მეხსიერებაც მეტ-ნაკლებად განიმივითარდა, მეც ვისწავლე ჩახუტება: დედამიწის ზურგზე, ვერცერთ ციხე-სიმაგრეში, მუზარადებიანი რაინდების გარემოცვაში ვერ იგრძნობს ალბათ თავს ისე დაცულად ვერცერთი სულიერი, როგორც წიწილა კრუხის ფრთებქვეშ.

ვეხუტებოდი, როგორც წიწილა და არავის და აღარაფრის მეშინოდა ქვეყანაზე. ღამე მარტო დარჩენის მაშინ კი არა, ახლაც ისტერიულად მეშინია. და არ ვიძინებდი, თუ დედას ხელი არ მქონდა ჩაღუჯული ორივე ხელით.

და ბუნდოვნად მახსოვს, თითქმის ჩაძინებულს, როგორ მაცლიდა ლოყიდან ხელს ფრთხილად, მე ვხვდებოდი, მაგრამ გაპროტესტების თავი უკვე აღარ მქონდა, ის მიკეცავდა საბანს საგულდაგულოდ, მკოცნიდა ნიკოფსიიდან დარუბანამდე გადაჭიმულ შუბლზე და ფეხაკრეფით გადიოდა ოთახიდან.

მერე, კიდევ გადიოდა დრო, მე დიდი გოგო ვიყავი და მრცხვენოდა ჩახუტების. თუმცა, როცა ცუდად ვიყავი, ფეხებზე ვიკიდებდი დიდობას და კალთაშიც უნამუსოდ ვუხტებოდი და მის მკერდშიც უნამუსოდ ვქვითქვითებდი ცრემლების დაშრობამდე.

მაგრამ ჩვენი ნამდვილი ჩახუტებები კიდევ მერე დაიწყო, თითქმის ბოლოს, მის გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე.

აი, იმის მერე, თამუნა ექიმმა თვალი რომ ვეღარ გამისწორა და მიკიბ-მოკიბულად დაიწყო იმის ახსნა, რომ ‘.. არა, ეს პროცესი შეიძლება წლობით გაგრძელდეს და მედიცინაში ისეც მომხდარა, რომ ყველაზე განწირული პაციენტები გამომჯობინებულან..’

მერე მოვდიოდი მთიდან დაგორებული თოვლის ზვინივით ონკოლოგიურის ურემონტო და საფეხურებაცვენილ კიბეებზე. ქვეყანაზე, ძალა არ იყო ჩემი შემჩერებელი და ვბღაოდი ისე, როგორც ცხოვრებაში იშვიათად შეიძლება იტირო ადამიანმა 🙂

აი, მაგ დღიდან მარტო ჩვენმა ჩახუტებებმა კი არა, საერთოდ, საერთოდ ყველაფერმა სხვა სახე და აზრი შეიძინა ჩემ გარშემო. და ჩახუტებისასაც, ვეხუტებოდი არა ერთჯერადად სითბოს გამოსახატად, არამედ, მთელი მის გარეშე გასატარებელი ცხოვრების მარაგის დასაგროვებლადაც..

ვეხუტებოდი უსაშველოდ გამხდარ, გაცრეცილ, სიფრიფანა სხეულზე და ვგრძნობდი მისი გულის ფეთქვას, ისე, როგორც საკუთარს. ვეხუტებოდი და კბილს კბილზე ისე ვაჭერდი, დღედმდე მიკვირს, როგორ არ ჩამეფშვნა რომელიმე 🙂

და მერე, მისი სულ ბოლო წუთები როცა დადგა, ჩემი 26 წლის მანძილზე, თუკი რაღაც მიღირს გასახსენებლად და ღირებულად, სწორედ ის, რომ მის გვერდით ვიყავი, ის კი ჩემთან იყო და თავსაც მეტნაკლებად მაინც ალბათ ისე გრძნობდა, როგორც წიწილა კრუხის ფრთებქვეშ. და ასე ჩახუტებული გავაცილე თავის დიდ გზაზე 🙂

და სწორედ ამეების და უფრო მეტად, იმეების გამო, რაც აქ არ დამიწერია, ხანდახან, როცა ფანტაზიას გასაქანს ვაძლევ და ვფიქრობ, რა იქნებოდა ის ერთადერთი სურვილი, რასაც გამოვარჩევდი ყველა სხვისგან და დავაყენებდი ყოველგვარ სხვა მატერიალური და მორალურ მოთხოვნილებაზე მაღლა, უკონკურენტოდ ეგაა, – დედასთან ჩახუტება.

ალბათ იქნებიან გარშემო ადამიანები, რომლებიც სკეპტიკურად და ცინიკურად გამკილავდნენ, დამაბრალებდნენ მანიპულატორობას, მამაძაღლობას და ათას ჯანდაბას. და მე არ გამიკვირდებოდა, – ადამიანების ღირებულებები ისევე განსხვავდება ერთმანეთისგან, როგორც თავად ადამიანები.

დაე, იყოს თქვენთვის ძვირფასი ის, რაც თქვენ გაგიხარდებათ. მაგრამ თუკი ცხოვრებაში ერთხელ მაინც ჩახუტებიხართ დედას ისე, როგორც ჩვენ ვეხუტებოდით ერთმანეთს და მერე, თუკი თქვენ ცხოვრებაში დადგებოდა დრო, როცა ამის საშუალება აღარ გექნებოდათ, დამიჯერეთ, თქვენც ჩემსავით ბანალურად, ყოველგვარ ლამობორგინებსა და სრა-სასახლეებზე მაღლა სწორედ ასეთ ჩახუტებას დააყენებდით და სხვა ვერაფერს 🙂

დაასათაურეთ სურვილისამებრ ^_^

ადრეც არაერთხელ შემინიშნავს, თუ რა ძნელია მარიამ ელიაშვილობა. იმდენად ძნელი, რომ ხანდახან ყოფას მოგაძულებს ადამიანს. მაგრამ, იმავდროულად, იმდენად სასიამოვნო, საინტერესო, მოულოდნელობებით აღსავსე, მიდიხარ წინ და ბოლო არ უჩანს ახალ-ახალ აღმოჩენებს, განცდებსა და ემოციებს..

თუმცა, მარიამ ელიაშვილობა რა შუაშია, როცა, ზოგადად, ადამიანობაა ეგეთი : ) 

თუ სამეფო შესამოსელს წყლიან სათლში დავასველებთ და პოლის ჯოხზე წამოვაცვამთ, ის ჩვეულებრივი ტილო გახდება. ერთი და იგივე პროდუქტებისგანაც, შეგვიძლია ბატონის საკადრისი სადილიც მოვამზადოთ და რომელიმე პოლიტიკოსსაც დავუშინოთ, წინასაარჩევნო აგიტაციის დროს, თვალში ნაცრის მორიგი დოზის შეყრის საფასურად. 

ხოდა, ეს ყბადაღებული ცხოვრებაც ეგაა, – რესურსები თავზესაყრელადაა (ერთი ცხოვრება არც კი გეყოფა მათ ასათვისებლად) და მხოლოდ და მხოლოდ შენზეა დამოკიდებული, როგორ გამოიყენებ მათ. 

მე ის გოგო ვარ, მილიონი საუკუნე როა, სქელტანიანი წიგნების წერას რო ცდილობს და დღემდე ერთსაც ვერ მოაბა თავი. 

არა, მე ის გოგო აღარ ვარ (ციკლიდან, ‘მე ის თამრო აღარა ვარ’). მე ის გოგო ვიყავი. 

რა საჭიროა მელნით თითების დათხვრა, ღამეების თევა თაბახის ფურცლების გროვაში, გამომცემლობებსა და სტამბებში სირბილი ან რეალიზატორებისთვის ხვეწნა, როცა თავად ადამიანი ხარ ორ ფეხზე მოსიარულე ცოცხალი წიგნი?! 

ჩემი ბავშვობისდროინდელი მტკიცე დაკვირვების შედეგია, – სულაც არაა საჭირო ბესტსელერობა იმისთვის, რათა საინტერესო წიგნი იყო. 

თვეზე მეტია, რაც თბილისი-სართიჭალა ჩემი ყველაზე გავრცელებული მარშრუტი გახდა. და ყოველი მგზავრობისას მარტყოფის გადასახვევთან გავლისას ისეთი მოგონებები მახსენებდნენ თავს, ამ დილას სულ რომ ტაიფუნი და ქარბორბალა ყოფილიყო, პეპისა არ იყოს, უბრალო წვიმის გამო ოცნების ახდენაზე რომ მეთქვა უარი, ჩემ თავს ვერ ვაპატიებდი. 

ხოდა, ასე, ყოველმხრივ ყველასგან უარყოფილმა, ჩავიცვი ჩემი ლურჯი კოლჰოტი, ლურჯი ლაბადა, მოლურჯო ფეხსაცმელები, კიდევ რაღაცები, უზარმაზარი შარფი შემოვიხვიე, ჯიბეებში ხელები ჩავილაგე და ბოლომდე ხმააწეული ყურსასმენებით გავერიდე სამყაროს. 

ყოფილხართ როდისმე აკრიანის მთაზე შემოდგომით? ხოდა, თუ არ ყოფილხართ, თავს დავდებ, მინიმუმ, ერთით ნაკლები სასწაული გაქვთ ნანახი. 

ვრცელ მთის კალთებზე შეფენილი შერეული, წიწვოვან-ფოთლოვანი ტყე, არყის, ნაძვის, მუხის, ფიჭვის, ნეკერჩხლის, თხილის, ჩემთვის უცნობი ბუჩქოვანი მცენარეების ერთდროული შეფერვა ისეთი სულის შეძვრამდე საოცარი ფერებით, რომ წამიერად შეიძლება გულიც კი გაგიჩერდეს..

აკრიანის მთაზე ღვთაების მამათა მონასტერია, რომელთანაც წლების ახლო და თბილი ურთიერთობები მაკავშირებს. და ამიტომ, ყოველთვის, როცა იქ მივდივარ, განსაკუთრებული მშობლიური  გრძნობები მეუფლება. ყველაზე ტკბილი და სასიამოვნოდ გასავლელი ხო სწორედ ის გზა მგონია, რომელიც შინ გვაბრუნებს : )  

ასვლიდან რამდენიმე საათის მერე ამოვარდა  საშინელი ქარი და სულ მალე ნისლი და ღრუბლებიც ჩამოწვა გარშემო. ციოდა ისე, რომ ერთ წყვილ ღუნღულა წინდებსა და შალში მთელ სამეფოს გავცვლიდი, რო მქონოდა. 

უკანა გზაზე დაშვებისას წვიმაც დაიწყო. ძალიან წვრილად და ხშირად ცრიდა. რამდენიმე წუთის ამბავი იყო ჩემი თავეხიანად დასველება, ამაოდ ვცდილობდი, უზარმაზარი კაშნეს ქვეშ აღმომეჩინა საიმედო თავშესაფარი. მოვდიოდი მუხლებამდე წითელ-ყვითელ ფოთლებში და თავზეც ფოთლები მეყრებოდა, სველი ფოთლები..

1 კმ-ც კი არ მქონდა გავლილი, თბილისისკენ მომავალი მანქანა რომ წამომეწია. ალბათ, ბევრი ჩემი ღირსეული ნაცნობი ზედაც არ შემომხედავდა და ჩემთან ყოველგვარ ნაცნობობას უარყოფდა, იმდენად პატარა, გაწუწული და საცოდავი ვიყავი.

თუმცა, უნდა ვაღიარო, მე ასეთი საცოდავი უფრო მიყვარს ხოლმე ჩემი თავი. როგორც ჩანს, მანქანაში მსხდომების გემოვნება ჩემსას დაემთხვა და თბილისში შემოსვლისას უკვე გულშიც ადამიანური სითბო მქონდა ჩაღვრილი და ფეხებშიც.

ახლა, როცა ჩემ თბილ სახლში მდუღარე ლიმონიან ჩაის ვეძალები პროფილაქტიკის მიზნით, ვტკბები იმის შეგნებით, რომ ადამიანი ვარ, – ორ ფეხზე მოსიარულე ცოცხალი წიგნი; 

ადამიანი, რომელსაც თხელი, მაგრამ საინტერესო ფერის თმა და ჩემი აზრით, ძალიან ლამაზი თვალები აქვს; 

ადამიანი, რომელიც, ხანდახან ძალიანაც აუტანელია, მაგრამ საბოლოო ჯამში, გადასაგდები მაინც არაა;

ადამიანი, რომელსაც მეგობრები თვალსა და ხელს შუა, სამძიმარივით ხელის ჩამორთმევითა და სახეზე გაურკვეველი, დაბნეული, უხერხული  ღიმილით ისე უბოდიშოდ ტოვებენ;

ადამიანი, რომლისთვისაც ყოფნას მაშინ აქვს აზრი, როცა სიყვარულს იღებს და გასცემს. და ამის გამო პატარა მუღანლოელი შავტუხა ბავშვები უბრალო მოსწავლეებად კი არა, მხსნელებად მოევლინნენ : )

ადამიანი, რომელსაც დასაწერი კიდევ ბევრი აქვს და დაწერს კიდეც. დაწერს მანამ, სანამ გვერდით ერთი ადამიანი მაინც ეყოლება, ადამიანი, რომელიც თავის მხრივ, თავისი თავისთვის წიგნი იქნება, სხვა წიგნისთვის კი მკითხველი..

და ა. შ. და ა. შ. : )